Từ ngày 04 đến ngày 13 tháng 4 năm 2026, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch đã đón tiếp và làm việc với Đoàn công tác Hiệp hội Hang động Quốc gia Hoa Kỳ, cùng các cơ quan, đơn vị liên quan; khảo sát, đánh giá tiềm năng du lịch địa chất khảo sát Hố sụt Thẩm Lũm (hố sụt số 1 thuộc hệ thống hang Ngườm Móoc), xã Bình Gia và Hang suối Nhất Tiến, hang Luông, xã Nhất Hòa.

Hố sụt Thẩm Lũm

Hang Ngườm Moóc

Chương trình khảo sát có sự phối hợp giữa Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch, UBND các xã: Bình Gia, Nhất Hoà và các bên liên quan, góp phần tăng cường trao đổi chuyên môn và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống hang động trong vùng CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn; thu hút các chuyên gia, nhà khoa học, nhà thám hiểm quốc tế đến khảo sát, nghiên cứu, khám phá và quảng bá các giá trị di sản địa chất, cảnh quan thiên nhiên và văn hóa đặc trưng của CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn; đồng thời thúc đẩy công tác bảo tồn gắn với phát triển du lịch bền vững, nâng cao hình ảnh và vị thế của CVĐC trên trường quốc tế, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương tại các xã Nhất Hòa, Bình Gia. 

Trên cơ sở kết quả khảo sát, đoàn chuyên gia tiếp tục đánh giá Hố sụt Thẩm Lũm là một phát hiện quan trọng và cực kỳ ấn tượng trong vùng CVĐC Lạng Sơn, khẳng định sự độc đáo và đa đạng các loại địa hình, địa mạo trong vùng CVĐC, cũng như từ đấy có thể phát triển thêm các loại hình tour du lịch khám phá, thám hiểm hố sụt. Đây là cũng là một hố sụt có sự đa đạng cao về hệ thống rừng vật trong lòng hố sụt, cũng như hang động và sông ngầm. Có tiềm năng cao để tạo nên các sản phầm tour du lịch tham quan,  thám hiểm hố sụt, cắm trại trong lòng hố sụt, thám hiểm hang động trong lòng hố sụt cũng như thám hiểm sông ngầm,…Tuy nhiên, Hố sụt Thẩm Lũm có rất nhiều tiềm năng nhưng địa hình và hệ thống rừng nguyên sinh, hang động trong lòng hố sụt rất dễ tổn thương và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Việc phát triển tour cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho du khách và bảo vệ, bảo tồn được sự đa dạng sinh học và nguyên vẹn của hố sụt. Hang Suối Nhất Tiến có chiều dài khoảng 700m, là một hang đồ sộ, kỳ vĩ, có dòng suối trong xanh chảy xuyên qua núi. Hang sở hữu hệ thống nhũ đá tự nhiên có giá trị thẩm mỹ cao và chưa chịu nhiều tác động của con người, có nhiều tiềm năng phát triển sản phẩm du lịch chèo SUP thám hiểm hang động. 

Đồng thời, khuyến nghị UBND các xã Nhất Hòa, Bình Gia và các cơ quan liên quan tiếp tục tăng cường công tác bảo tồn và quản lý hang động theo hướng bền vững. Cần đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị địa chất và môi trường hang động; đồng thời khuyến khích người dân tham gia tích cực vào công tác bảo vệ cảnh quan và hệ sinh thái tự nhiên, không đập phá thạch nhũ, măng đá, không lấy ngọc động trong hang ra ngoài và hạn chế các tác động tiêu cực đến cấu trúc tự nhiên của hang động.

Ngoài ra, Đoàn chuyên gia cũng khuyến nghị tỉnh đẩy mạnh việc tổ chức các hoạt động nghiên cứu và xây dựng các nội dung diễn giải khoa học liên quan đến quá trình hình thành hang động, đặc điểm môi trường karst, hệ sinh thái và đa dạng sinh học trong hang như các loài dơi, cua, cá và côn trùng. Các nội dung diễn giải này có thể được sử dụng trong hoạt động giáo dục địa chất, trải nghiệm thiên nhiên cho học sinh, sinh viên và du khách. Đồng thời cần chú trọng đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên địa phương có kiến thức về địa chất, sinh thái và kỹ năng diễn giải di sản nhằm nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch địa chất trong tương lai.

Các chuyên gia bày tỏ mong muốn chính quyền địa phương và cộng đồng tiếp tục quan tâm bảo tồn tốt Hang Ngườm Moóc, Hố sụt Thẩm Lũm, Hang Suối Nhất Tiến nhằm gìn giữ lâu dài các giá trị tự nhiên đặc sắc của hang động. Việc bảo tồn hiệu quả không chỉ góp phần duy trì tính toàn vẹn của di sản địa chất mà còn giúp đảm bảo rằng trong nhiều thập kỷ tới, thậm chí sau hàng trăm năm, các thế hệ tương lai vẫn có thể chiêm ngưỡng và trải nghiệm vẻ đẹp nguyên vẹn của hệ thống thạch nhũ, măng đá và ngọc động độc đáo của Hang Ngườm Moóc, hang động dưới Hố sụt Thẩm Lũm, Hang Suối Nhất Tiến. Khu vực cửa Hang Suối Nhất Tiến có rất nhiều rác, Đoàn đề xuất UBND xã Nhất Hoà quan tâm, dọn dẹp vệ sinh khu vực này, đồng thời kiểm tra, đảm bảo Trại lợn khu vực gần Suối Nhất Tiến không xả thải ra Suối. 

Phòng Quản lý Công viên địa chất Lạng Sơn (Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch)