Nằm trên Tuyến số 3 (Điểm số 23) của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, điểm di sản Xuất nước lộ Karst tại thôn Chợ Hoàng là một minh chứng sống động cho sự vận hành kỳ diệu của thủy văn vùng núi đá vôi. Nơi đây không chỉ gây ấn tượng bởi những vách đá sừng sững, mạch nước ngầm tuôn chảy quanh năm và dấu tích cổ sinh vật hàng trăm triệu năm tuổi, mà còn khắc họa rõ nét trí tuệ thích ứng, khai thác bền vững nguồn nước của cộng đồng bản địa.
Xuất nước lộ Karst tại thôn Chợ Hoàng – Điểm số 23 trên Tuyến số 3 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
1. Kỳ quan vách đá vôi dolomit và di tích hóa thạch gần 400 triệu năm
Khu vực mó nước karst thôn Chợ Hoàng sở hữu cấu tạo địa chất và cổ sinh vật đặc sắc, lưu giữ những trang sử tự nhiên lâu đời của vùng đất Xứ Lạng:
- Hệ vách đá vôi hùng vĩ: Các khối đá vôi và đá vôi dolomit màu xám, hạt mịn, mang cấu tạo phân dải với các lớp dày vừa từ 20–50 cm nằm thoải, kiến tạo nên những hệ vách đá cao tới hàng trăm mét đầy kỳ vĩ.
- Dấu ấn hóa thạch Lỗ tầng: Điểm thú vị bậc nhất đối với những người yêu khoa học tự nhiên là ngay trên bề mặt đá vôi khu vực cửa hang hiện vẫn còn lưu giữ di tích hóa thạch Lỗ tầng. Đây là một minh chứng khoa học đắt giá, hé lộ lịch sử hình thành kéo dài gần 400 triệu năm của các tầng đá vôi trầm tích biển cổ tại vùng đất này.
2. Mạch nước ngầm quanh năm và trí tuệ trị thủy của người dân bản địa
Từ sâu trong lòng khối núi đá vôi rộng lớn ở phía Bắc, từng giọt nước mưa được thẩm thấu, lọc sạch và tích tụ để tạo thành một nguồn nước ngầm quý giá xuất lộ ngay tại chân núi:
- Dòng chảy ổn định suốt bốn mùa: Nước xuất lộ quanh năm từ một hang karst nhỏ có kích thước cao 1 m, rộng 1,5 m, duy trì lưu lượng ổn định đạt tới 5–7 lít/giây với làn nước trong lành, mát rượi.
- Hệ thống hồ chứa bậc thang độc đáo: Trân trọng mạch ngầm thiên nhiên ban tặng, người dân địa phương đã khéo léo đắp bờ xây dựng thành hồ chứa đầu nguồn có dung tích vài trăm mét khối. Tiếp nối về phía hạ lưu, cộng đồng tiếp tục kiến tạo một hệ thống hồ bậc thang quy mô lớn, rộng hàng trăm mét và dài vài trăm mét, đạt tổng dung tích lên tới hàng trăm ngàn mét khối, phục vụ hiệu quả cho cả mục đích nuôi trồng thủy sản lẫn tưới tiêu cho những cánh đồng trù phú.
3. Trải nghiệm khám phá tại điểm di sản Xuất nước lộ Karst
Dừng chân tại Điểm số 23 trên lộ trình Tuyến số 3 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, du khách sẽ được hòa mình vào không gian thiên nhiên khoáng đạt và tìm hiểu mối giao hòa giữa địa chất với đời sống con người:
- Quan sát hiện tượng địa chất – thủy văn tận mắt: Chiêm ngưỡng những vách đá vôi dolomit phân lớp kỳ vĩ, quan sát cửa hang karst nhỏ nơi dòng nước ngầm trong vắt ngày đêm tuôn chảy và tìm dấu vết hóa thạch Lỗ tầng gần 400 triệu năm ngay trên vách đá cửa hang.
- Ngắm nhìn cảnh quan hồ bậc thang bình yên: Tản bộ bên mặt hồ phẳng lặng phản chiếu bóng núi đá vôi, cảm nhận nhịp sống thanh bình và sự gắn bó mật thiết giữa cư dân thôn Chợ Hoàng với nguồn tài nguyên nước của miền di sản.
Thông tin điểm đến:
Địa điểm: Thôn Chợ Hoàng, tỉnh Lạng Sơn.
Thuộc lộ trình: Tuyến số 3 (Điểm số 23), Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Giá trị nổi bật: Điểm xuất lộ nước ngầm karst lưu lượng ổn định quanh năm, vách đá vôi dolomit phân lớp, di tích hóa thạch Lỗ tầng gần 400 triệu năm và hệ thống hồ bậc thang phục vụ nông nghiệp.
Gợi ý kết hợp tham quan: Trên cung đường khám phá Tuyến số 3 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, du khách có thể dễ dàng kết hợp tham quan Xuất nước lộ Karst (Điểm số 23) với Làng ngói âm dương (Điểm số 20) và Làng Văn hóa Tày (Điểm số 21) để trọn vẹn hành trình trải nghiệm cảnh quan thiên nhiên kỳ thú cùng bản sắc văn hóa truyền thống vùng cao Xứ Lạng.
