Nằm trên Tuyến du lịch Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn số 02: Hành trình về miền Thiên giới, Trung tâm Thông tin Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn (tọa lạc tại xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn) được ví như "cánh cửa nhìn vào quá khứ, cuộc phiêu lưu ở thời hiện tại". Nếu Tuyến số 02 là hành trình kể những câu chuyện xuyên suốt từ cánh cổng biên giới, đền thiêng, rừng đá hỗn loạn đến đáy biển cổ xưa và hang động bí ẩn, thì Trung tâm Thông tin tại Bắc Sơn chính là điểm khởi đầu lý tưởng để du khách nắm bắt trọn vẹn bức tranh toàn cảnh về miền di sản kỳ thú này.
Trung tâm Thông tin Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn tại xã Bắc Sơn – điểm khởi đầu khám phá miền di sản.
1. Du hành ngược thời gian qua 500 triệu năm tiến hóa của Trái Đất
Bước chân vào không gian trưng bày của Trung tâm Thông tin, du khách như được ngồi lên một "cỗ máy thời gian" để chứng kiến quá trình kiến tạo kỳ vĩ của vùng đất Đông Bắc Việt Nam suốt 500 triệu năm:
- Kỷ nguyên biển cổ và thế giới cổ sinh vật: Hành trình bắt đầu từ khoảng 500 triệu năm trước, khi biển cả còn ngự trị vùng đất này với sự hiện diện của những sinh vật cổ xưa như Bọ ba thùy, Bút đá. Qua những lần biển tiến rồi biển thoái, cảnh quan đáy biển nông phong phú dần hình thành với các loài San hô, Ammonit, Tay cuộn, Hai mảnh vỏ, Trùng thoi, đồng thời tạo nên các thành tạo đất đá đa dạng như đá vôi, sét kết, bột kết, cát kết và cuội kết.
- Từ kỷ nguyên khủng long đến hệ sinh thái nhiệt đới: Tiếp nối dòng chảy thời gian, du khách được hình dung về vùng đất nhiều núi lửa với những đàn khủng long nhẩn nha gặm cỏ, hay những hồ nước được bao bọc bởi rừng nhiệt đới rậm rạp – nơi sinh sống của tê giác, hà mã, cá sấu và nhiều loài cá cổ đại.
Không gian trưng bày trực quan tái hiện lịch sử tiến hóa 500 triệu năm của vùng đất Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
2. Cái nôi của loài người tiền sử và đa dạng sinh học đặc sắc
Không chỉ lưu giữ lịch sử vỏ Trái Đất, khu vực khối đá vôi Bắc Sơn và vùng Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn còn là minh chứng sống động cho sự tiếp nối của sự sống và văn minh nhân loại:
- Dấu tích người cổ đại và nền văn hóa tiền sử: Khối đá vôi Bắc Sơn là một trong số ít nơi tại Việt Nam có người tiền sử định cư sớm và liên tục, được xem là cái nôi của sự sống từ 500.000 năm trước. Các cuộc khai quật khảo cổ tại đây đã tìm thấy răng người cổ đại (Homo erectus) và loài vượn khổng lồ (Gigantopithecus) cùng xương động vật hoang dã đương thời, cho thấy sự cộng sinh hiếm gặp trong tự nhiên, mở đường cho các nền văn hóa tiền sử Bắc Sơn và Mai Pha rực rỡ sau này.
- Kho tàng đa dạng sinh học quý giá: Trung tâm giới thiệu sinh động về các vùng bảo tồn trọng điểm như Khu bảo tồn thiên nhiên Hữu Liên (nơi bảo vệ nhiều loài động thực vật bị đe dọa trên phạm vi toàn cầu), rừng gỗ nghiến cổ thụ ở làng Đông Đằng, hay những cánh rừng đỗ quyên cổ thụ trên vùng núi cao á nhiệt đới thuộc Khu bảo tồn loài – sinh cảnh Mẫu Sơn.
3. Không gian văn hóa Đạo Mẫu và bức tranh đa sắc tộc Xứ Lạng
Bên cạnh giá trị địa chất và tự nhiên, Trung tâm Thông tin Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn còn là nơi tôn vinh chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của cộng đồng bản địa:
- Tín ngưỡng thờ Mẫu – Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại: Du khách sẽ được tìm hiểu sâu sắc về Đạo Mẫu – tín ngưỡng tôn kính các Thánh Mẫu cai quản các miền của vũ trụ đã được UNESCO ghi danh. Với hệ thống nghi lễ phong phú bao gồm cả thực hành hầu bóng, Đạo Mẫu trải qua hàng ngàn năm vẫn luôn định hình đời sống tâm linh và truyền cảm hứng cho các gia đình nơi miền di sản.
- Bức tranh giao hòa của các dân tộc anh em: Nằm ẩn mình giữa vùng núi Đông Bắc, Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn là tấm thảm văn hóa rực rỡ của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng (chiếm đa số) cùng Kinh, Dao, Sán Chỉ, Hoa, Mông. Mỗi cộng đồng đều đóng góp những phong tục, tập quán độc đáo, tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc, nơi truyền thống và đổi mới cùng giao hòa.
Tôn vinh chiều sâu di sản văn hóa Đạo Mẫu và bức tranh giao hòa đa sắc tộc của vùng đất Xứ Lạng.
4. Mô hình phát triển bền vững hướng tới tương lai
Là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển đột phá của tỉnh Lạng Sơn, Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đã lựa chọn và hệ thống hóa các điểm di sản tiêu biểu thành 4 tuyến tham quan khoa học, tôn trọng môi trường tự nhiên. Thông qua việc hỗ trợ các nghề truyền thống và quảng bá sản vật địa phương như na, hoa hồi, mô hình Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn không chỉ nâng cao trải nghiệm cho du khách và thúc đẩy kinh tế bản địa, mà còn lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm bảo tồn di sản cho các thế hệ mai sau.
5. Trải nghiệm khám phá tại Trung tâm Thông tin Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn
Dừng chân tại Trung tâm Thông tin ở xã Bắc Sơn, du khách sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức nền tảng và cảm hứng trước khi dấn thân vào hành trình thực địa:
- Tham quan không gian trưng bày trực quan: Tìm hiểu lịch sử 500 triệu năm qua các sa bàn, mẫu vật đá, hóa thạch, mô hình phục dựng cổ sinh vật, người tiền sử và không gian văn hóa các dân tộc Xứ Lạng.
- Định hướng lộ trình khám phá 4 tuyến du lịch: Nhận tư vấn thông tin chi tiết về các điểm đến, câu chuyện địa chất – văn hóa trên Tuyến số 02 cũng như toàn bộ hệ thống Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Thông tin điểm đến:
Địa điểm: Xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
Thuộc lộ trình: Tuyến du lịch Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn số 02 – Hành trình về miền Thiên giới.
Gợi ý kết hợp tham quan: Từ Trung tâm Thông tin Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn tại xã Bắc Sơn, du khách có thể dễ dàng kết nối hành trình khám phá vùng đất Bắc Sơn – Vũ Lễ với Làng ngói âm dương (Điểm số 20), Làng Văn hóa Tày (Điểm số 21), Vườn quýt Hang Hú (Điểm số 18) và điểm hóa thạch Ký ức biển (Điểm số 17) để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp hòa quyện giữa thiên nhiên, địa chất và văn hóa Xứ Lạng.
