Nằm trên Tuyến 2: Hành trình về miền Thiên giới (Điểm số 13) của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, điểm di sản Tinh dầu hồi Xứ Lạng tọa lạc tại khu vực đèo Lùng Pa – nơi được mệnh danh là "thủ phủ" của nghề chưng cất tinh dầu hồi truyền thống. Giữa không gian núi non trùng điệp của miền sơn cước, nơi đây lưu giữ câu chuyện diệu kỳ về cách người dân bản địa dùng lửa và nước để biến những "ngôi sao" của núi rừng thành tinh chất vô giá.
Tinh dầu hồi Xứ Lạng tại khu vực đèo Lùng Pa – Điểm số 13 trên Tuyến 2 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
1. Hành trình sinh trưởng bền bỉ của cây hồi nơi vùng cao
Cây hồi gắn bó mật thiết với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc thù và nhịp sống canh tác lâu đời của đồng bào các dân tộc Xứ Lạng:
- Chu kỳ gieo trồng công phu: Cây hồi thường được người dân gieo hạt vào khoảng tháng 2 đến tháng 3 âm lịch và đòi hỏi sự kiên nhẫn chăm sóc suốt từ 5 đến 10 năm mới bắt đầu đơm hoa kết trái.
- Hai mùa thu hoạch trong năm: Mỗi năm, rừng hồi cho thu hoạch đều đặn 2 vụ là vụ chính (rơi vào khoảng tháng 7 đến tháng 8) và vụ tứ quý (vào khoảng tháng 3 đến tháng 4). Những chùm quả hồi chín mang hình dáng ngôi sao tám cánh đặc trưng, vẫn được người Việt Nam gọi một cách thân thương là "hoa hồi".
2. Nghệ thuật chưng cất tinh dầu "qua lửa và nước"
Từ những nguyên liệu thô của núi rừng, qua bàn tay khéo léo và kinh nghiệm tích lũy nhiều đời của người thợ thủ công, những giọt tinh dầu hồi tinh khiết lần lượt ra đời:
- Quy trình chưng cất tỉ mỉ: Hoa hồi sau khi thu hái sẽ được đưa vào lò chưng cất liên tục trong suốt từ 2 đến 3 ngày để chiết xuất trọn vẹn lượng tinh dầu thơm nồng.
- Tận dụng tối đa giá trị của cây hồi: Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại ngày nay, không chỉ quả hồi mà ngay cả thân cây già, cành và lá hồi cũng đều được đưa vào chưng cất, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo nên những giọt tinh dầu đắt giá phục vụ đời sống.
Những giọt tinh dầu hồi tinh khiết được chưng cất công phu mang lại giá trị dược liệu và kinh tế cao.
3. Giá trị vàng trong Đông y và nghệ thuật ẩm thực thế giới
Hoa hồi và tinh dầu hồi Xứ Lạng từ lâu đã vượt ra khỏi ranh giới một sản vật địa phương để trở thành thương hiệu nổi tiếng toàn cầu nhờ công dụng đa dạng:
- Vị thuốc quý trong y học cổ truyền: Tinh dầu hồi có tính ấm, hương thơm dịu nhẹ, được ứng dụng rộng rãi như một bài thuốc quý trong Đông y giúp làm ấm cơ thể, xoa bóp giảm đau nhức, thư giãn tinh thần và chăm sóc sức khỏe.
- Linh hồn của ẩm thực Việt Nam và quốc tế: Hoa hồi là loại gia vị đắt giá góp phần nâng tầm hương vị ẩm thực tại nhiều quốc gia như Ả Rập, Ấn Độ, Trung Quốc... Đặc biệt, đối với nền ẩm thực Việt Nam, món phở truyền thống trứ danh sẽ chẳng thể đạt đến độ nồng nàn, quyến rũ trọn vẹn nếu thiếu đi sự hòa quyện tinh tế của hoa hồi, thảo quả và quế trong nồi nước dùng.
4. Trải nghiệm khám phá tại điểm di sản Tinh dầu hồi Xứ Lạng
Dừng chân tại Điểm số 13 trên lộ trình Tuyến 2 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, du khách sẽ được đánh thức mọi giác quan giữa miền di sản:
- Tìm hiểu quy trình chưng cất tinh dầu hồi: Tận mắt quan sát các lò chưng cất thủ công kết hợp công nghệ mới, lắng nghe câu chuyện về nghề trồng hồi của người dân khu vực đèo Lùng Pa.
- Thưởng thức hương thơm và chọn mua đặc sản bản địa: Đắm mình trong mùi hương thảo mộc ấm áp lan tỏa khắp không gian núi rừng và lựa chọn các sản phẩm hoa hồi khô, tinh dầu hồi nguyên chất làm quà biếu ý nghĩa.
Thông tin điểm đến:
Địa điểm: Khu vực đèo Lùng Pa, tỉnh Lạng Sơn.
Thuộc lộ trình: Tuyến 2 – Hành trình về miền Thiên giới (Điểm số 13), Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Gợi ý kết hợp tham quan: Ngay tại khu vực đèo Lùng Pa và trên cung đường Tuyến 2, du khách có thể dễ dàng kết hợp tham quan Tinh dầu hồi Xứ Lạng (Điểm số 13) với kỳ quan địa chất Bãi Đá Nhảy – Đèo Lũng Pa (Điểm số 12) và không gian sinh thái ngát hương tại Rừng hồi Xứ Lạng (Điểm số 14) để trọn vẹn hành trình khám phá thủ phủ hoa hồi.
