Nằm trên Tuyến số 3 (Điểm số 28) của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, điểm di sản Thế giới Cúc đá tọa lạc tại khu vực đối diện ga Bắc Thủy, xã Nhân Lý, tỉnh Lạng Sơn. Nơi đây mở ra một cánh cửa kỳ diệu đưa du khách ngược dòng thời gian trở về khoảng 220 triệu năm trước, khi vùng núi non trùng điệp của Xứ Lạng ngày nay vẫn còn nằm sâu dưới lòng một đại dương cổ rộng lớn – nơi ngự trị của loài Cúc đá kỳ thú, những "chứng nhân" lặng thầm ghi lại biến động của Trái Đất qua hàng trăm triệu năm.
Thế giới Cúc đá tại xã Nhân Lý – Điểm số 28 trên Tuyến số 3 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
1. Cấu tạo kỳ diệu và sức sống bền bỉ suốt 340 triệu năm của loài Cúc đá
Trong thế giới cổ sinh vật biển, Cúc đá là một trong những nhóm sinh vật thành công và có sức thích nghi phi thường bậc nhất trong lịch sử tự nhiên:
- Thiết kế sinh học độc đáo để chinh phục biển sâu: Cúc đá sở hữu lớp vỏ hình xoắn ốc đặc trưng được chia thành nhiều khoang chứa đầy khí. Cơ chế điều tiết khí trong các khoang vỏ này hoạt động tương tự như loài ốc Anh vũ vẫn còn tồn tại đến ngày nay, cho phép chúng dễ dàng điều chỉnh độ nổi và lặn xuống những tầng nước rất sâu dưới lòng đại dương cổ.
- Kiên cường vượt qua các cuộc đại tuyệt chủng: Loài Cúc đá đã sinh trưởng, tiến hóa mạnh mẽ trong suốt hơn 340 triệu năm, kiên cường tồn tại và vượt qua nhiều đợt tuyệt chủng hàng loạt khốc liệt của hành tinh.
2. "Cuốn biên niên sử bằng đá" giải mã khí hậu và bước ngoặt Trái Đất
Ngày nay, hệ thống hóa thạch Cúc đá phong phú và đa dạng được phát hiện tại khu vực xã Nhân Lý nói riêng và vùng Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn nói chung không chỉ có giá trị trưng bày mà còn là kho tư liệu khoa học vô giá:
- Chìa khóa đọc vị cổ môi trường: Thông qua hình thái, kích thước và cấu trúc phân bố của hóa thạch Cúc đá trong các tầng đá trầm tích, các nhà khoa học có thể giải mã những thông tin chi tiết, đắt giá về sự biến đổi của khí hậu, mực nước biển và môi trường đại dương trên Trái Đất qua từng thời kỳ địa chất.
- Dấu mốc chuyển giao kỷ nguyên 66 triệu năm trước: Sự biến mất đột ngột của loài Cúc đá cách đây chừng 66 triệu năm – xảy ra cùng thời điểm với vụ va chạm kinh hoàng của tiểu hành tinh khổng lồ khiến loài khủng long bị tuyệt diệt hoàn toàn – đã đánh dấu một thời điểm chuyển giao mang tính bước ngoặt trong lịch sử hành tinh. Câu chuyện về sự hưng thịnh và khép lại của thế giới Cúc đá chính là minh chứng đại diện cho khả năng phục hồi vĩ đại và sức thích ứng kỳ diệu của sự sống trên Trái Đất.
Hóa thạch Cúc đá 220 triệu năm tuổi – "cuốn biên niên sử bằng đá" hé lộ lịch sử đại dương cổ vùng Xứ Lạng.
3. Trải nghiệm khám phá tại điểm di sản Thế giới Cúc đá
Dừng chân tại Điểm số 28 trên lộ trình Tuyến số 3 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, du khách sẽ có cơ hội chạm tay vào lịch sử tiến hóa kỳ vĩ của đại dương cổ:
- Chiêm ngưỡng dấu tích hóa thạch cổ sinh vật: Quan sát trực tiếp các mẫu vật và dấu ấn hóa thạch Cúc đá xoắn ốc đặc trưng lưu lại trong các tầng đá trầm tích biển cổ ngay tại điểm lộ đối diện ga Bắc Thủy.
- Lắng nghe câu chuyện tiến hóa 500 triệu năm: Kết nối mảnh ghép đại dương cổ 220 triệu năm tại Điểm số 28 với bức tranh toàn cảnh về hành trình "Dòng chảy sự sống" của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Thông tin điểm đến:
Địa điểm: Đối diện ga Bắc Thủy, xã Nhân Lý, tỉnh Lạng Sơn.
Thuộc lộ trình: Tuyến số 3 (Điểm số 28), Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Giá trị nổi bật: Điểm lộ cổ sinh lưu giữ hệ thống hóa thạch Cúc đá phong phú có niên đại khoảng 220 triệu năm, phản ánh lịch sử biển cổ và biến đổi khí hậu Trái Đất.
Gợi ý kết hợp tham quan: Trên cung đường khám phá Tuyến số 3 của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, du khách có thể kết hợp tham quan Thế giới Cúc đá (Điểm số 28) với điểm thủy văn – cổ sinh Xuất nước lộ Karst (Điểm số 23), Làng ngói âm dương (Điểm số 20) và Làng Văn hóa Tày (Điểm số 21) để trọn vẹn hành trình tìm hiểu di sản địa chất lẫn bản sắc văn hóa Xứ Lạng.
